Czy masz czasem wrażenie, że Twoje życie przypomina zdartą płytę? Kolejny związek kończy się w podobny sposób, w nowej pracy po raz kolejny wchodzisz w ten sam konflikt z szefem, a bliscy znów nie rozumieją Twoich intencji. Choć starasz się działać racjonalnie, masz poczucie, że to nie Ty trzymasz ręce na kierownicy swojego życia. Jeśli tak jest, prawdopodobnie ulegasz mechanizmom, które psychologia nazywa „martwym punktem”.

Czym jest psychologiczny martwy punkt?

W motoryzacji martwy punkt to obszar wokół samochodu niewidoczny w lusterkach. Jeśli w tym momencie wykonasz manewr, może dojść do kolizji. Dokładnie tak samo dzieje się w naszej psychice. Istnieją w niej sfery niewidoczne dla naszej świadomości, w których działają automatyczne schematy: przekonania z dzieciństwa, lęki czy strategie obronne.

To właśnie ten martwy punkt sprawia, że:


🔹Kobieta po raz kolejny wybiera partnera o podobnych, trudnych cechach, wierząc, że ma po prostu „pecha”, nie dostrzegając powtarzalnego wzorca.
🔹Świetny ekspert traci pracę za pracą, nie widząc, że jego własne, nieuświadomione reakcje wywołują konflikty z zespołem.
🔹Wchodzimy w relacje z ludźmi, którzy nas zawodzą, bo zbyt szybko i nieświadomie obdarzamy ich zaufaniem.

 

96% konfliktów to nie Twoja wina (to różnica w percepcji!)

Jednym z najbardziej zaskakujących odkryć, jakie niosą współczesne książki rozwojowe, jest fakt, że ponad 90 procent (a według niektórych danych nawet 96 procent) nieporozumień w relacjach wynika z różnic w percepcji.

Każdy z nas patrzy na świat przez własny, indywidualny filtr, jakim są typy osobowości [7, 8]. Osobowość działa jak niewidzialny język lub kod znaczeniowy [9]. Przykład? Słowo „miłość” dla jednej osoby może oznaczać czułość i dotyk, a dla drugiej przede wszystkim lojalność i odpowiedzialność [9]. Kiedy o tym nie wiemy, czujemy się zranieni, choć druga strona posługuje się po prostu inną definicją tego samego pojęcia.

 

 

Dojrzałość to nie zmiana charakteru, lecz zmiana relacji z samym sobą

Wielu z nas szuka pomocy w literaturze, chcąc „naprawić” swój charakter. Jednak dojrzałość nie polega na pozbyciu się własnych cech, lecz na nauce ich dostrzegania i świadomego wybierania reakcji. Różnica między niedojrzałym a dojrzałym typem osobowości sprowadza się do świadomości działania własnych mechanizmów.

Spójrzmy na przykład typu Dawcy:

  • Niedojrzały Dawca: Pomaga innym nieustannie, ale robi to z lęku przed odrzuceniem i byciem niepotrzebnym. Gdy jego troska nie zostaje doceniona, czuje się zdradzony i pełen pretensji
  • Dojrzały Dawca: Rozpoznaje swój wewnętrzny przymus i wybiera bezinteresowność. Pomaga, bo sprawia mu to czystą radość, a nie dlatego, że musi w ten sposób „zasłużyć” na miłość.

 

 

Jak rozpoznać swój typ i przejąć kontrolę?

Warto wiedzieć, że w rzeczywistości nie istnieją „czyste typy” – nasza osobowość to raczej „splątanie w ciągłym ruchu”. Poznanie własnej struktury pozwala jednak na:

  1. Zidentyfikowanie martwych punktów: Wykorzystując model Okna Johari, możemy dowiedzieć się, co inni widzą w nas, a czego my sami nie dostrzegamy.
  2. Przejście z autopilota na wybór: Przestajemy być ofiarami nieświadomych impulsów i zaczynamy świadomie zarządzać naszym potencjałem.
  3. Budowanie lepszych relacji: Rozumiemy „mapę” martwych punktów innych ludzi, co pozwala unikać niepotrzebnych gier i konfliktów.

Dojrzałość typu osobowości to proces powrotu do tego, kim naprawdę jesteśmy, poprzez uświadomienie sobie tego, co dotąd było ukryte.

 

 

Artykuł powstał na podstawie książki: „Każdy z nas gra w inną grę. 9 typów osobowości i ukryte schematy, które nami rządzą” autorstwa Emilii Nadratowskiej-Cząby i Marcina Cząby.