Recenzje

Wszystkie publikacje i prelekcje Edwarda de Bono opierają się na fundamentalnej tezie, że skuteczne, sprawne i produktywne działanie poprzedzone być powinno refleksyjnym -- świadomym myśleniem. Zdaniem autora "Myślenia lateralnego" myślenie to umiejętność, którą należy i można doskonalić.

Książka dostarcza czytelnikowi możliwość poznania technik i heurystyk myślenia pomocnych przy praktykowaniu -- ćwiczeniu coraz sprawniejszego ("przydatniejszego") myślenia. Przysłowie "wiara czyni cuda!" w interpretacji Edwarda de Bono można przekształcić w "pięć kroków":

• musisz chcieć myśleć !
• musisz skupić (skoncentrować) się na myśleniu !!
• musisz mieć czas na myślenie (myśleć refleksyjnie )!!!
• musisz znać kilka technik (heurystyk) myślenia !!!!
• musisz ćwiczyć (praktykować) myślenie !!!!!

Nieznającego autora czytelnika najpewniej zaskoczy teza, że człowiek inteligentny ("sprytny") przeważnie nie jest człowiekiem MYŚLĄCYM. Jest NIEDOTRENOWANY (niedouczony) w myśleniu. Zdaniem de Bono dobrze ten problem ilustruje "analogia automobilowa":
[...] Wrodzona inteligencja odpowiada mocy silnika i jakości zawieszenia. Umiejętność myślenia odpowiada zdolnościom kierowcy.

Książka napisana przez de Bono w 1967 roku nie zestarzała się i chętnie do niej powracam. W moim podręcznym księgozbiorze należy do publikacji "zaczytanych".

Autor i wydawnictwo zastrzegają się, że nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. To brzmi jak reklama -- dostajecie do rąk pocisk. Wyniesie was na orbitę -- patrz okładka -- albo wybuchnie w rękach.

Zaryzykowałem i przeczytałem. "Psychologia zmiany" -- Marka Skały jest książką podstępną. Gdy się ją czyta, zarządzanie wydaje się proste, wręcz oczywiste, ale kto kiedykolwiek próbował wprowadzić dobre rady w życie, ten wie, że łatwo nie jest. -- A kto obiecywał, że będzie -- ripostuje Marek (w tej branży wszyscy mówią do siebie po imieniu, co jeszcze wcale nie oznacza zażyłości).

Wiadomo już, że złe zarządzanie generuje koszty -- i to nie tylko złe samopoczucie czy stratę czasu. Realne koszty, czyli stracone pieniądze, lub co gorsza niezarobione pieniądze. Stąd takie powodzenie szkoleń, odczytów i książek pisanych przez światowe autorytety. Polska nie leży już na peryferiach -- odwiedzają nas guru, ale jeżeli już przyjechali, to rzecz pewna, że Marek Skała spotka się z nimi. Są na to dowody: wspólne fotografie, dedykacje, korespondencja: Robert Cialdini, William Ury, Brian Tracy, to tylko niektóre z postaci pojawiających się w książce.

Koszt uczestnictwa w wykładach guru z zagranicy to grube tysiące; Marek publikuje ich rady i dodaje własny komentarz. Nawet pisząc o zasadach Roberta Cialdiniego, uzupełnia je dwoma akapitami: Jak się bronić? Jak korzystać? A są to uwagi praktyka!

Przyznam, że czasami mnie denerwuje tymi mądrościami. Zachęta, by analizować film "Gladiator" z Russellem Crow i traktować niemal jak przewodnik w życiu: "Bo każdy z nas ma własną misję do spełnienia", jest przesadą. Pokazuje jednak, że to proste prawdy decydują o powodzeniu. Trzeba je jednak stosować! Zaplanuj i zrób" -- to inna rada -- sprowadza się do konsekwencji i organizacji życia -- niby proste, ale jak wkurzające.

Guru zarządzania tworzą dystans -- Marek Skała świadomie z tego rezygnuje, odsłania tajemnice, nawet te najbardziej osobiste. Poznajemy jego rodzinę -- córki, i przyjaciół. Relacje między trenerami -- bez wstydu i otwarcie opowiada, co od kogo zapożyczył. Bo to udowadnia, że uczy się i umie obserwować.

Marek wie, że nie wolno mu nudzić, wie, że wiedzę należy podawać w sposób uporządkowany (na czerwono i kursywą)... wie też, jak silnie przemawiają obrazki -- a rysunki Andrzeja Mleczki w szczególności. Są satyrycznym komentarzem do każdego z tekstów -- stąd właściwie otrzymujemy twórcze połączenie autorskiego albumu rysownika z pracą o zarządzaniu.

Dodatkowo -- a to jest wyczyn i przykład chwalebnego samoograniczenia (kto zna elokwencję Marka, wie, jakie to poświęcenie) -- każdy tekst mieści się na jednej stronie!

Książka Marka Skały jest przykładem dążenia do efektu "WOW". Chris Daffy, angielski autorytet w dziedzinie obsługi klienta, nazywa tak techniki wywołujące zachwyt. To sposób na sprawienie, by klient -- czytelnik był zadowolony. Czekał z niecierpliwością na kolejną książkę. Która też będzie WOW książką.

Wieczna erekcja to MIT! Więc nie oczekuj od siebie, że będziesz efektywny 12 godzin na dobę. Rytm pracy, ale i rytm odpoczynku (!) muszą być w równowadze. Inaczej się wypalisz. Więc musisz wiedzieć, co możesz sobie odpuścić. I odpuść… z "Megalitycznego Dekalogu Biznesowego Marka Skały".

W książce "Sztuka wizażu" Katarzyny Koztowskiej-Kotodziejskiej znajdziesz rady, jak dobrać makijaż do swojej urody. Poznasz też sztuczki, które podkreślą atuty twojej figury.

Humor i szata graficzna a la tabloid, ale treść głęboka. Marek Skała, szef Megalitu Instytutu Szkoleń, wie, jak się pisze bestsellery. Philip Kotler, Kevin Hogan, Stephen Covey i inne stawy w dziedzinie zarządzania mają mu za co dziękować. Chyba nikt lepiej nie umiałby przybliżyć ich najważniejszych koncepcji.

"Psychologia zmiany" to książka dla kogoś, kto nie jest zadowolony ze swojego życia, ale nie zamierza poprzestać na celebrowaniu swych smutków. W gniewie, irytacji i złości tkwią wielkie możliwości rozwoju twierdzi autor, opierając się na mądrości autorytetów światowego biznesu i na własnych doświadczeniach (wiele inspirujących historii). Dodatkowym walorem książki są trafne komentarze rysunkowe Andrzeja Mleczki.

Nowa książka Scotta Kelby′ego to zbiór prawie dwustu krótkich porad, wskazówek i podpowiedzi niedających z pewnością dogłębnej wiedzy na temat istoty fotografii, ale pozwalających za to szybko przyswoić praktyczne umiejętności, które samodzielnie przyszłoby Ci zdobywać przez wiele lat.

Scotta Kelby’ego polskim czytelnikom przedstawiać nie trzeba. Jest on autorem ponad 30 książek poświęconych cyfrowej edycji zdjęć i wykorzystaniu programu Photoshop, z których wiele przetłumaczonych zostało na nasz ojczysty język. Nowa pozycja, zatytułowana "Sekrety mistrza fotografii cyfrowej. 195 ujęć Scotta Kelby′ego" różni się jednak od dotychczasowych publikacji tego autora wydawanych w naszym kraju. Opublikowana przez wydawnictwo Helion pozycja nie jest bowiem książką wnikliwie analizującą kolejne przedstawiane zagadnienia (do czego zdążył nas już przyzwyczaić ten autor) lecz zbiorem blisko 200 porad, wskazówek i podpowiedzi. Narrator jest w niej bardziej naszym kolegą niż mentorem, który podczas wspólnej sesji fotograficznej dzieli się z nami swoimi zdobytymi przez lata doświadczeniami. Nie stara się jednak teoretyzować, zamiast słownikowych terminów stosuje zrozumiałe dla laika wyrażenia i próbuje bez zawiłego wyjaśniania "czemu" podawać gotowe rozwiązania problemów, z którymi się do niego "zwracamy".

"Sekrety mistrza fotografii cyfrowej" w dużo większym stopniu niż na cyfrowej edycji zdjęć skupiają się na samym ich wykonywaniu. Scott Kelby okazuje się w tej książce nie tylko wprawnym fotoedytorem, ale i doświadczonym fotografem. Poszczególne rozdziały książki poświęcone zostały różnym aspektom warsztatu fotograficznego: od prawidłowej konfiguracji aparatu, pracy z dodatkowymi akcesoriami, poprzez dbanie o sprzęt, aż po przygotowywanie wydruków. Jednak najwięcej miejsca zajmują w niej porady dotyczące wykonywania określonego rodzaju zdjęć: kwiatów, fotografii weselnych, pejzażowych, sportowych i podróżniczych, jak również portretów oraz wskazówki na temat fotografowania osób. W każdej z tych sytuacji zdjęciowych doświadczony fotograf wie, na co powinien zwrócić uwagę, z jakich parametrów ekspozycji skorzystać i jakich błędów powinien unikać. Wiedza ta jest jednak wynikiem wieloletniego doświadczenia, jej brak powoduje zaś, że nasze pierwsze próby z nowo zakupionym aparatem rzadko bywają zadowalające i szybko się zniechęcamy. Mając jednak za przewodnika taki autorytet jak Scott Kelby, szybko przekonamy się, że dzięki prostym sztuczkom i kilku podpowiedziom udane zdjęcie będziemy mogli zrobić w każdej sytuacji. Oczywiście, nie oznacza to, że nie będziemy musieli nieco poćwiczyć, jednak dzięki praktycznym wskazówkom zawartym w książce będziemy dążyć prosto do celu i zminimalizujemy liczbę popełnianych błędów.

Książka została napisana w taki sposób, by móc ją czytać od początku do końca lub sięgać po nią w razie nagłej potrzeby. Ponieważ na każdej stronie przedstawiona jest wskazówka na określony temat, ten drugi sposób korzystania z "Sekretów" ułatwiają zarówno szczegółowy spis treści, jak i umieszczony na końcu indeks haseł i terminów. Choć część zawartych w publikacji uwag może się niektórym wydać trywialna lub łatwa do wywnioskowania z instrukcji aparatu, to już samo przypomnienie najważniejszych kwestii, na które powinniśmy zwrócić uwagę podczas wykonywania określonego typu zdjęć, ma swoją wartość i stanowi swoistą listę kontrolną ustawień i możliwych do zastosowania technik. Zapewniam też, że niektóre z przedstawionych trików i sposobów radzenia sobie z trudnościami będą odkrywcze nawet dla tych bardziej doświadczonych fotoamatorów. Ot, chociażby ten pozwalający uniknąć ujęć osób z zamkniętymi oczami czy ten, dzięki któremu chłodny wschód Słońca zamienić można w utrzymany w ciepłej tonacji zachód. Trzeba jednak pamiętać, że jest to książka przeznaczona dla początkujących i - mimo zapewnień wydawcy - adresowana przede wszystkim do użytkowników cyfrowych lustrzanek, choć właściciele kompaktów wyposażonych w manualne tryby ustawień również znajdą w niej wiele cennych informacji.

W odbiorze tej bez wątpienia cennej pozycji przeszkadzają mi dwie rzeczy. Scott Kelby postanowił rozpocząć każdy z rozdziałów o żartobliwego wstępu, mającego w jego zamierzeniu zachęć czytelnika do przeczytania kolejnych stron. Muszę jednak przyznać, że poczucie humoru autora zupełnie mi nie odpowiada i w moim wypadku efekt jest raczej odwrotny. Na szczęście jest na to prosta rada - wystarczy opuścić te fragmenty, by całość sprawiała wrażenie spójnego i fachowego przekazu. Gorzej jeśli chodzi o szatę edytorską książki. Publikacje o fotografii adresowane są do osób o ponadprzeciętnym poczuciu estetyki, jednak w wypadku "Sekretów" osoby przygotowujące publikację chyba o tym zapomniały. Choć, oczywiście pozycja ta to nie album fotograficzny, to zarówno sam projekt jak i przygotowanie niektórych zdjęć do druku pozostawiają nieco do życzenia. Z drugiej strony, być może oszczędności na tym etapie produkcji poradnika pozwoliły wydawcy na uzyskanie jego korzystnej ceny końcowej - 35 zł za pozycję autora o takim autorytecie nie wydaje się kwotą wygórowaną.

Na szczęście nie przekreśla to walorów edukacyjnych książki Scotta Kelby′ego. Jej zaletą jest praktyczność i zwięzłość wykładu. Dla wielu osób rozpoczynających swoją przygodę z fotografią, może stać się ona doskonałym przewodnikiem, pozwalającą uniknąć wielu błędów popełnianych zazwyczaj przy pierwszych próbach wykonywania zdjęć. To z kolej może zaowocować złapaniem fotograficznego bakcyla i zachęcić wielu amatorów do sięgnięcia do podstaw teoretycznych kompozycji obrazu, śmielszego korzystania z programu graficznego, a być może nawet przeczytania… instrukcji obsługi aparatu. Jeśli jednak brakuje Wam czasu na głębsze poznawanie meandrów fotografii, zastosowanie tylko kilku praktycznych porad zawartych w "Sekretach" ułatwi z pewnością zrobienie pierwszych postępów.

Na zakończenie dodam jeszcze, że książka ta cieszy się sporem zainteresowaniem za granicą, gdzie dostępne jest już je rozszerzone wydanie "The Digital Photography Book 2".