ZIOŁOLECZNICTWO
Zielarstwo
Mała ściąga dla początkujących.
Zbieranie ziół nie jest trudne, jeżeli znasz zasady, które powinien przestrzegać każdy podejmujący się praktyki zielarskiej. Jeżeli jesteś początkujący chętnie, napiszę Ci jak, masz zacząć praktykowanie ziołolecznictwa.
Jak zbierać zioła
a. Zawsze zbieraj zioła z dala od ruchliwych ulic, zioła blisko ulic pochłaniają spaliny, więc nie są okazem zdrowia.
b. Zbieraj tylko te odmiany roślin, które znasz. Wiele roślin jest podobnych.
c. z dala od miast, ponieważ rośliny są otulane przez smog lub niewidzialne trucizny, zatruwające okolice
d. z dala od terenów rolnych, gdzie mogą być przesiąknięte nawozem i chemią.
e. Zawsze wybierając się na poszukiwanie ziół, pamiętaj o ostrym nożyku lub nożyczkach.
f. Rośliny zbieraj do koszyczka, skrzyneczki lub do przewiewnego pojemnika, pamiętaj, aby nie podusiły się i były luźno. Nie zbieraj ich do reklamówki, ponieważ sparują się i stracą swoje wartości zdrowotne.
g. Zbieraj tylko te części rośliny, które będziesz używać. Nie niszcz roślin nawet tych, które są niezdrowe, przyroda sama poradzi sobie z tą wadą.
h. Pamiętaj, żeby omijać zioła, które są uszkodzone, spleśniałe lub zarobaczałe. Te rośliny nie są zdrowe, ponieważ zawierają toksyny i grzyby. Zbierając takie rośliny, można na wabić się wielu niepotrzebnych chorób.
i. Pora dnia, która jest najlepsza na zbieranie to wczesny ranek, gdy już rosa opadnie lub wieczorem, gdy słońce już tak mocno nie grzeje i rośliny już ostygły.
j. Najlepiej zbierać zioła po deszczu, gdy już obeschną. Niestety, gdy rośliny będą mokre, mogą nam zgnić.
k. Ziół nie powinno się płukać, bo zmywa się wszystkie pyłki, które mają również duże znaczenie, tak samo, jak właściwości, które posiada roślina.
Jak suszyć zioła
- Kwiaty, łodygi i liście najlepiej suszyć w zacienionym i przewiewnym miejscu, wolnym od jakichkolwiek zapachów. Takimi miejscami może być altanka, poddasze lub taras. Rośliny rozkłada się cienko na gazetach, materiałach czy skrzynkach. Mogą być też związane w małe bukiety i zawieszone do góry łodygami.
- Owoce, korzenie, pestki i korę zaś suszy się w dużych temperaturach, najlepiej suszyć w piekarniku od 40 st. C do 60 st. C. Pewnie zastanawia Cię, dlaczego w piekarniku, już tłumaczę. Te części ziół czy roślin, są dojrzałe zazwyczaj późnym latem lub jesienią, gdzie pogoda już nie sprzyja naturalnemu suszeniu. W atmosferze pojawia się już wilgoć, co utrudnia wysuszenie w dużym słońcu.
- Nasiona najlepiej zbierać wysuszone w suche dni.
Jak przechowywać zioła
- Wysuszone zioła najlepiej przechowywać w szczelnym pojemniku, gdzie nie dostaną się insekty albo stracą swoje wartości przez wywietrzenie.
-
- Można przechowywać też zawinięte w papierowe torebki.
-
- Przechowujemy zioła w ciemnym miejscu, ponieważ na słońcu mogą wypłowieć.
-
- Bardzo dobrą metodą na zachowanie właściwości zdrowotnych roślin jest mrożenie świeżo zebranych ziół, te dla odmiany mogą być zamrożone w woreczkach.
- Można, też zioła konserwować w occie lub oleju, poprzez solenie w proporcji wagowej zioła do soli 4:1.
- Bardzo fajnym sposobem jest też konserwacja w alkoholu, miodzie, sokach, stronach, tłuszczu, nalewkach.
Kiedy zbierać zioła
? Liście zbiera się, gdy są młode, bez żadnych skażeń dobrze rozwinięte i jędrne, gdy nie ma jeszcze rozwiniętych kwiatów, ponieważ największe stężenie właściwości znajdzie się wtedy w liściach. Jest to zazwyczaj wczesną wiosną. Trzeba też pamiętać, że wyjątkiem są liście brzozy, bo je zbiera się młode i oblepione żywicą.
? Korzenie i kłącza zbiera się wczesną wiosną, gdy wypuściły już łodygi, a liście jeszcze nie rozwinęły się.
? Korę również zbiera się wczesną wiosną, gdy pączki są już na drzewach, ale jeszcze się nie rozwinęły, w drzewie w tym czasie krążą soki i kora odchodzi od drzewa, nie raniąc pnia.
? Kwiaty zbiera się, gdy są w pełni rozkwitnięte i nie są jeszcze przejrzałe.
? Owoce zbieramy, gdy są już dojrzałe, ale nie mogą być prze dojrzałe, bo też stracą już dużo walorów.
? Nasiona zbiera się w suche dni bezdeszczowe.
Jak można wykorzystać zioła
Wyciąg olejowy na ciepło
Wlej do garnka olej roślinny, wsyp dowolne posiekane zioła, gotuj na bardzo małym ogniu ok. 1 godziny, od czasu do czasu mieszając. W przypadku ziół zawierających np tujon czyli czarny bez lub wrotycz pogotuj je kilka minut dłużej niż godzina, żeby trucizna wygotowała się. Po ugotowaniu odstaw na noc w chłodne miejsce. Na następny dzień ponownie podgrzej wyciąg olejowy, ale już nie gotuj i po wystudzeniu przecedź przez pieluchę tetrową, zlewając do słoiczka. Wyciąg taki, można stosować jako dodatek do dań lub wykorzystać jako olejek leczniczy smarować skórę.
Jak zrobić maść
W garnek z wodą wkładamy mniejszy garnek, metalową miseczkę lub szklane naczynie żaroodporne. Wkładamy do mniejszego naczynia bazę, czyli smalec, mleczko kokosowe lub wazelinę i roztapiamy w tej kąpieli wodnej. Do roztopionego tłuszczu dodajemy posiekane zioła, gotujemy na bardzo małym ogniu ok 1 godz. od czasu do czasu mieszając. Następnie pozostawiamy na noc i podobnie jak w wyciągu olejowym, podgrzewamy i przecedzamy do pojemniczków. Ja osobiście wolę wazelinę, ponieważ smalec szybciej się psuje.
Jak zrobić świecę
Do tworzenia świecy potrzebna jest parafina lub wosk palmowy, sojowy albo wosk pszczeli, można też wykorzystać resztki z podgrzewaczy czy świec. Podobnie jak w maści roztapiamy je w kąpieli wodnej, można dodać do cieczy zioła, barwniki czy inne dodatki. Potem zalewamy knoty ciekłą cieczą i pozostawiamy do ostygnięcia.
Jak zrobić napar
Napar zalewamy ok. 1 do 2 łyżeczek ziół, 200 ml gorącą przegotowanej wody. Woda do parzenia ziół musi być przestygnięta, ponieważ gdy zalejemy wrzątkiem, wszystkie olejki i wartości, jakie zawiera roślina mogą odparować, zostawiając bezużyteczne zioła w wodzie.
Jak zrobić odwar
Odwar to, to samo co napar tylko w mocniejszym stężeniu. Odwar jest esencją, którą można rozcieńczać np. dolewać do kąpieli lub przemywać rany zewnętrzne. Odwar z Korzeni czy kory podgotowuje się, ale nie doprowadza się do wrzenia. Czas wywaru z twardszych części roślin jest od 10 minut do 30 minut.
Jak zrobić okłady
Najlepszym okładem jest, gdy świeżo zerwane zioła są stłuczone i przyłożone na ranę. Oczywiście najpierw trzeba, je opłukać, sparzyć czy oczyścić, aby nie narobiły dodatkowych szkód. Wszystko zależy od rodzaju wykorzystanej rośliny i miejsca zbioru.
Jak zrobić macerat, czyli wyciąg ziołowy na zimno.
Więc to najfajniejszy sposób, który, mimo że jest czasochłonny, bo trwa nieraz 10 godzin, ale jest najmniej skomplikowany. Zioła do wykonania maceratu muszą być świeże, tłucze się je i zalewa zimną wodą. Pozostawia się je na kilka godzin, mieszając od czasu do czasu.
Lista roślin trujących
Rośliny trujące, które dają efekt halucynogenny jak np. pokrzyk wilcza jagoda, bieluń, dziędzierzawa, szałwia wieszcza czy lulek czarny. Te toksyczne rośliny mogą powodować wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca oraz wpływ depresyjny na centralny układ nerwowy powodującego ciężkie stany zaburzeń świadomości wywołując padaczkę czy śpiączkę. Jeżeli chcecie korzystać z tych roślin, lepiej poradzić się doświadczonego zielarza czy lekarza. Poniżej przedstawiam listę kilku roślin trujących:
Barwinek pospolity (Vinca minor)
Bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium)
Buławinka czerwona (Claviceps purpurea)
Barszcz sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi)
Blekot pospolity (Aethusa cynapium)
Cebula morska (Urginea scila)
Chinowiec soczystoczerwony (Cinchona succirubra)
Ciemiernik czarny (Hellebourus)
Ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum),
Kalina koralowa (Viburnum Opolu)
Konwalia majowa (Convallaria maialis)
Kruszyna pospolita (Rhamnus frangula)
Lulecznica kraińska (Scopolia carniolica)
Lulek czarny (Hyoscyamus Niger)
Mak lekarski (Papaver somniferum)
Miłek wiosenny (Adonis vernalis)
Naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea)
Naparstnica wełnista (Digitalis lonata)
Oleander pospolity (Nerium oleander)
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna)
Potoślin joborandi (Pilocarpus jaborandi)
Przel dwukłosowa (Ephedera distachya)
Pszoniak drobnokwiatowy (Erysimum cheiranthoides)
Rauwolfia wężowa (Rauwolfia serpentina)
Skrętnik wdzięczny (Strophanthus gratus)
Stroiczka rozdęta (Lobelia inflata)
Szakłak pospolity (rhamnus cathartica)
Tojad mocny (Aconitum napellus)
Wymiotnica prawdziwa (Colchicum autumnale)
Wawrzynek wilczełyko (daphne mezerenum)
Zimowit jesienny (Colcicum autumnale).
Większość ziół może wchodzić w interakcje między sobą lub z lekami dlatego trzeba spytać lekarza, jakie zioła można stosować razem z lekami. Gdy chcesz uniknąć interakcji, można stosować zioła z odstępem minimum 4 godzin, oczywiście po konstytucji z lekarzem. Nie można też mieszać ziół o przeciwstawnych właściwościach, bo nie zadziałają lub tych samych ze względu na spotęgowanie działania. Dobór mieszanek lepiej wybierać że sprawdzonych książek.
