Rozdział 1

1 https://en.wikipedia.org/wiki/1985_Mexico_City_earthquake (dostęp 4 stycznia 2021). ?

2 https://www.topos.mx/formacion/aspirantes (dostęp 4 stycznia 2021). ?

3 https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-53332756 (dostęp 4 stycznia 2021). ?

4 https://edition.cnn.com/2020/06/05/americas/mexico-femicide-coronavirus-lopez-obrador-intl/index.html (dostęp 4 stycznia 2021). ?

5 https://www.macrotrends.net/countries/ranking/murder-homicide-rate (dostęp 5 czerwca 2023). ?

6 R. Bregman, Humankind, Bloomsbury, London, 2020. ?

7 S. Bowles, H. Gintis, A Cooperative Species: Human Reciprocity and Its Evolution, Princeton University Press, Princeton, 2013; M.A. Nowak, R. Highfield, Super Cooperators: Beyond the Survival of Fittest-Why Cooperation, Not Competition, Is the Key to Life, Canongate, Edinburgh, 2012; J. Henrich, M. Muthukrishna, The Origins and Psychology of Human Cooperation, "Annual Review of Psychology" 2021, 72, s. 207-240. ?

8 R. Dawkins, The Selfish Gene, wydanie 30 jubileuszowe, Oxford University Press, Oxford, 2006. ?

9 https://www.britannica.com/event/World-War-I/Killed-wounded-and-missing (dostęp 26 kwietnia 2021). ?

10 Ten i następny cytat: https://www.iwm.org.uk/history/voices-of-the-first-world-war-the-christmas-truce (dostęp 26 kwietnia 2021). ?

11 https://livesofthefirstworldwar.iwm.org.uk/story/12186 (dostęp 10 stycznia 2025) - przyp. tłum. ?

12 T. Ashworth, Trench Warfare 1914-1918: The Live and Let Live System, Macmillan, London 1980. ?

13 Ibidem. ?

14 Ibidem. ?

15 Ibidem. ?

16 R. Axelrod, The Evolution of Cooperation, Penguin Books, London 1990. ?

1* Uwaga na temat datowania. Daty podawane w tej książce obejmują zarówno konkretnie znane fakty, jak i pradawne zdarzenia ewolucyjne, których wystąpienie można tylko szacować z dokładnością do setek milionów lat, a na dodatek szacunki te są przedmiotem nieustannych rewizji. Autor zna jednak pewną datę, której nie wolno mu zignorować: termin publikacji książki. W konsekwencji wszystkie podane tu daty dotyczące ewolucji są najbardziej realistycznymi w chwili pisania tekstu, lecz niektóre z nich nieuchronnie okażą się błędne. Dla naszych celów ważniejsza jest jednak kolejność wydarzeń niż szczegółowe datowanie, dlatego unikałem też podawania przedziałów czasowych, jeśli nie było to istotne dla wywodu. Czytelnicy zainteresowani dokładniejszymi informacjami zwykle znajdą je w przytaczanej literaturze. ?

2* Klasyczna wersja dylematu aresztanta: dwie osoby podejrzane o współudział w przestępstwie zostają osadzone w osobnych celach. Policja nie ma przeciw nim dostatecznych dowodów, proponuje więc układ. Jeżeli w trakcie przesłuchania (czyli jednej rundy gry) pierwszy aresztant zacznie sypać drugiego, a drugi będzie milczeć, pierwszy wyjdzie na wolność, a drugi trafi na dziesięć lat za kratki. Jeżeli obaj będą milczeć, obaj pójdą siedzieć na sześć miesięcy za inne drobne sprawki. A jeżeli obaj będą sypać, dostaną po pięć lat (przyp. tłum.). ?