Rozdział 1. Co to jest wnikliwość?
W języku hebrajskim słowo "wnikliwość" ma związek z rozumowym poznawaniem przyczyn. Jego synonimami są wyrażenia: działać rozumnie, działać roztropnie, osiągać sukces. Odnoszą się one do tego rodzaju wiedzy, która umożliwia postępowanie w mądry sposób. Mądrość to nie tylko posiadanie informacji, lecz także umiejętność zastosowania wiedzy w praktyce. Zatem człowiek wnikliwy wykorzystuje swą wiedzę w codziennym życiu. Osoba szukająca przyczyn, na przykład przyczyn sukcesu czy porażki, to osoba poszukująca mądrości. Wnikliwość jest w dzisiejszym zabieganym świecie niezwykle cenioną cechą. Należy ją zestawić ze zrozumieniem i z ustalaniem przyczyn.
Greckie słowo epignosis oznacza dokładne poznanie. Poznając coś dokładnie, zaczynamy rozumieć pewne rzeczy lub czynności i łatwiej nam powiązać nowe wiadomości z dotychczas posiadaną wiedzą.
W myśli filozoficznej wnikliwe poszukiwanie prawdy było jednym z ważniejszych analizowanych problemów. Pierwszym pytaniem, jakie zadawali sobie myśliciele, było: "Czym jest prawda?". Odpowiedź Arystotelesa: "prawdziwe jest zdanie, które jest zgodne z rzeczywistością", uznana została za definicję klasyczną. Inna teoria - teoria zgody powszechnej - zakłada, że prawdą jest to, na co zgodzą się wszyscy lub grupa specjalistów.Utylitaryści uznali za prawdę wszystko, co było korzystne, użyteczne dla jednostki. Współczesny świat w definiowaniu tej wartości najczęściej kieruje się skutecznością. Aby odnaleźć prawdę, trzeba umieć zwątpić, odrzucić tezy uznane za pewne, takie, które świat próbuje nam narzucić. Krótko mówiąc, to, co zbuduje naszą osobowość, trzeba indywidualnie przepracować. Problem, przed którym stajemy, należy szczegółowo przeanalizować, dotrzeć do jego źródeł, znaleźć odpowiedzi na podstawowe pytania. Następnie trzeba stopniowo uszczegóławiać tezy ogólne, które sformułujemy w wyniku analiz, aż znajdziemy rozwiązanie problemu. Istotne jest również sprawdzenie, czy nie popełniliśmy błędu w toku rozumowania. Jeżeli wniosek jest dla nas jasny, wyraźny i oczywisty, mamy pewność, że to MY odnaleźliśmy prawdę.
?